صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
5
مجموعه رسائل فلسفى صدر المتألهين
پس از وى نام اين روش فلسفي تنها قرين نام أو گشت . دربارهء أحوال وآثار اين فيلسوف شهير گزارشهاى بسيارى صورت گرفته است « 5 » كه هنوز بس ناقص ونارساست . مجموعهء حاضر نيز تلاش وتكاپويى جهت شناسايى آراء اين فيلسوف است كه اميد است مورد قبول أهل نظر قرار گيرد . قبل از هر چيز اشارهاى گذرا به حيات اين حكيم وعارف نامى مىنماييم . حيات صدر المتألهين محمّد بن إبراهيم بن يحيى قوامى مشهور به صدر الدين شيرازي « 6 » وملّقب به صدر المتألهين يا ملّا صدرا - بنا به جمع أقوال أو در كتبش « 7 » - به سال 979 يا 980 در خانوادهاى مرفّه پا به عرصهء وجود نهاد . در ايّام شباب مقدّمات علوم را در زادگاه خود فرا گرفت . از زندگى شخصي أو اطلاعات كامل وموثّقى - جز بعضي از إشارات أو - نكتهاى در دست نيست « 8 » . در زمان حكومت شاه عباس صفوى
--> ( 5 ) - أستاذ بزرگوار سيد الحكماء الالهيّين آقاى آشتيانى - زيد عزّه - كتابي تحت عنوان « شرح حال وآراء فلسفي ملّا صدرا » نگاشتهاند كه بس سودمند است ، واز كارهاى اساسىاى كه در اين أواخر صورت گرفته مىتوان از مقدمهء محققانهء تفسير صدر المتألهين نام برد كه توسّط دوست بزرگوار ودانشمند آقاى بيدارفر نگارش يافته است ، ر . ك : « تفسير ملا صدرا » ، ج 1 ، مقدّمه . ( 6 ) - ر . ك : مقدّمه : « سه أصل » ، « رسالهء حدوث » ، « تفسير آية الكرسىّ » . ( 7 ) - ر . ك : « شرح أصول كافى » طبع سنگى ، ص 243 ؛ « تعليقهء مشاعر » ص 77 ، طبع سنگى « تفسير طارق » ذيل آيهء « وما هو بالهزل » ونيز مقدمهء تفسير ، ج 1 ص 12 . ( 8 ) - در كتابي به اسم « ملا صدرا » منسوب به هانرى كوربن كه مطلقا از ايشان نيست زندگى مبسوطي از وى آمده است ، كه تمام آن را بايد تخيّلات وتوهّمات وداستان پردازى مترجم پنداشت .